Mag een aannemer afwijken van de offerte?

Niet zomaar. Bij een vaste prijs is afwijken alleen mogelijk via afgesproken meerwerk of verrekende stelposten; bij een richtprijs geldt een wettelijke grens van 10% overschrijding — tenzij de aannemer u tijdig heeft gewaarschuwd. Een eindfactuur die “gewoon” hoger uitvalt, hoeft u dus niet zonder meer te accepteren.

Bij een vaste prijs (aanneemsom)

De aanneemsom is het uitgangspunt. De aannemer mag daar alleen bovenop factureren voor:

• Meerwerk dat u heeft opgedragen — door u gewenste wijzigingen of toevoegingen. De aannemer moet u daarbij tijdig wijzen op de prijsverhoging die daaruit volgt (de wettelijke waarschuwingsplicht), tenzij u die verhoging zelf had moeten begrijpen.
• Verrekening van stelposten — de afgesproken open posten, tegen de afgesproken verrekenmethode.

Tegenvallers binnen de afgesproken scope — het werk kostte meer uren dan gedacht — zijn in beginsel het ondernemersrisico van de aannemer. Dat is precies wat een vaste prijs betekent.

Bij een richtprijs: de 10%-regel

De wet (artikel 7:752 BW) staat toe dat een richtprijs maximaal 10% wordt overschreden. Meer mag alleen als de aannemer u tijdig heeft gewaarschuwd voor de overschrijding, zodat u nog kon kiezen: bijsturen, versoberen of stoppen. Geen waarschuwing = de meerkosten boven die 10% zijn in beginsel niet voor u.

Wat u doet bij een afwijkende eindfactuur

1. Vraag een specificatie — welke posten wijken af van de offerte en waarom?
2. Toets elke afwijking aan de afspraak — is het opgedragen meerwerk (waar is uw akkoord?), een stelpostverrekening (klopt de methode?) of gewoon een tegenvaller (ondernemersrisico)?
3. Betaal het onbetwiste deel — het niet-betwiste bedrag gewoon voldoen versterkt uw positie in de discussie over de rest.
4. Reageer schriftelijk — bezwaar per e-mail, met verwijzing naar offerte en (ontbrekende) meerwerkopdrachten.

Voorkomen is makkelijker dan terugvorderen

Alle discussies hierover ontstaan op hetzelfde punt: er is tijdens het werk van alles gebeurd zonder papieren spoor. De twee afspraken die dit voorkomen — meerwerk alleen na schriftelijk akkoord mét prijs, en stelposten met een vaste verrekenmethode — leest u in meerwerk beheersen en stelposten.

De vuistregel

Een hogere eindfactuur is alleen terecht als u kunt terugvinden wáár u ermee heeft ingestemd. Kunt u dat niet — dan waarschijnlijk de aannemer ook niet.

Wilt u vooraf weten waar een offerte ruimte laat voor zulke verrassingen? Dat is precies wat onze offertecontrole blootlegt — vóór u tekent, wanneer u nog kunt bijsturen.